|
Genel
Termokupl çeşitli endüstrilerde, geniş uygulama alanlarında sıcaklık ölçmede kullanılır. İki farklı alaşım veya metalin (ısılçift )uçlarının kaynatılması ile oluşan bir sıcaklık ölçü elemanıdır. Kaynak noktası sıcak nokta, diğer iki uç ise soğuk noktadır. Termokupl ´un sıcaklığı ölçmesi bu iki uç arasındaki sıcaklık farkının doğurduğu mV. mertebesineki gerilimdir ve sıcaklık farkıyla orantılıdır. Dolayısıyla soğuk noktanın sıcaklığının değişmemesi (termokupl uçlarının ısınmaması) gerekir. Buda ısı kaynağına yakın bir yerde zor olduğu için termokupl ile cihazlar arasındaki bağlantı özel kompanzasyon kabloları ile yapılır. Termokupl ile aynı özelliklere sahip kablolarla yapılan bağlantılarda soğuk nokta, kompanzasyon kablosunun diğer ucudur.Bu kablolar 200´C kadar termokupl ´un ürettiği mV değerini aynen iletirler ancak kablonun geçtiği ortam bu sıcaklığın üstüne çıkmamalıdır
Termokupl bakır kablo ile bağlanmışsa bu bağlantı yeri soğuk noktadır. Bu noktadaki mV değeri bakır kablo tarafından cihaza taşınır. Cihaza bağlantı yapılan noktadaki sıcaklık, termokupl kafa sıcaklığından farklıysa bu sıcaklık farkı kadar hataya sebep olur. Hatasız ölçüm yapmak için termokupl kablosu kullanılmalıdır.
Yeni bir cihaz alırken veya sıcaklık ölçumu ile ilgili bir uygulama yaparken bunlara dikkat ediniz.
d
|
Termokupl eleman teli cinsleri
DIN 43710 a göre -200 ´C den 2300 ´C ye kadar kullanılan standart termokupl teli çesitleri şunlardır.
1 -Cu-Cosnt Bakır - Konstant
2- Fe-Const Demir - Konstant
3- Cr-Al Kromel-Alümel
4- NiCr-Ni NikelKrom-Nikel
5- Nikrosil-Nisil Nikelkrom Silikon-
- Nikelsilikom Magnezyum
6- Pt%10Rh-Pt Platin Rodyum-Platin
7- Pt%13Rh-Pt Platin Rodyum-Platin
8- Pt%18Rh-Pt Platin Rodyum-Platin
9- Tn-Tn%26Re Tungsten-Tungsten
Renyum
Sıcaklık limitleri ve Kodları :
Cu-Const........U typ...-200..300´C
Fe-Const........U typ...-200..800´C
Cr-Al..............K typ..-200..1200´C
NiCr-Ni............K typ..-200..1200´C
Cr-Const.........E typ..-200..1200´C
Nikrosil-Nisil......N typ......0..1200´C
Pt%10Rh-Pt.....S typ......0..1500´C
Pt%13Rh-Pt.....R typ......0..1600´C
Pt%18Rh-Pt......B typ......0..1800´C
Tn-Tn%26Re....W typ......0..2000´C
|
Termokupllarda ilk yazılan bacak (+) dır, diğeri (-) dir. Bu nedenle termokupl uçları dikkate alınarak kullanılmalıdır. Bu uçlar belli renkler ile kodlanmışlardır.DIN normlarında (+) bacaklar kırmızıdır. Diğer (-) bacakların rengi ise termokupl cinsine göre şöyledir.
Cu-Cosnt Kırmızı - Kahverengi
Fe-Cosnt Kırmızı - Mavi
NiCr-Ni Kırmızı - Yeşil
PrRh-Pt Kırmızı - Beyaz
Temokupllar şekillerine ve imalat yöntemine görede aşağıdaki şekilde adlandırılırlar.
Düz - Tip Termokupl
L - Tipi Termokupl
İnset ve İnsetli Termokupl
Portatif tip Termokupl
Eksoz tip Termokupl
Mineral İzoleli Termokupl
Bayonet tip Termokupl
d
|
